Badanie prostaty jako profilaktyka zdrowotna

Badanie prostaty jest koniecznością

Prostata to gruczoł wielkością i kształtem przypominający kasztan, umiejscowiony za pęcherzem moczowym. Dopóki prostata nie zacznie się powiększać, tak naprawdę nie sprawia żadnych kłopotów. Problem zaczyna się pojawiać, kiedy dojdzie do rozrostu gruczołu krokowego. Objawia się to ciągłym parciem na pęcherz i trudnościami z oddawaniem moczu. Jednakże kontrolowanie gruczołu krokowego konieczne jest nie tylko wtedy, gdy pacjent zaobserwuje u siebie zaburzenia ze strony układu moczowego. Regularna profilaktyka prostaty pozwala wcześnie wykryć zachodzące zmiany. I zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka prostaty, a w razie potrzeby wdrożyć odpowiednio wcześniej skuteczne leczenie. W artykule odpowiemy na pytanie jak wygląda i na czym polega badanie prostaty

Profilaktyka – czyli na jakich badaniach prostaty skupić się w pierwszej kolejności?

Każdy mężczyzna po ukończeniu 50. roku życia powinien udać się do urologa na kontrolne badania. Nie wyklucza się również wcześniejszych wizyt, gdyż problemy z prostatą pojawiają się u panów w coraz młodszym wieku. Urolog podczas takiej wizyty w pierwszej kolejności przeprowadzi wywiad, a potem wykona badanie per rectum, czyli badanie prostaty przez odbyt. Jest to dość krępujący proces dla pacjenta, ale pod względem medycznym najbardziej skuteczny sposób zbadania prostaty. Za pomocą tej metody lekarz jest w stanie dotrzeć najbliżej prostaty i sprawdzić czy na przylegającej do odbytnicy części nie zachodzą już jakieś zmiany oraz czy nie nastąpił już przerost stercza. Podczas takiej wizyty, urolog zleci również, aby prostata miała badania ogólne moczu oraz badanie na prostatę z krwi.

Rodzaje badania na prostatę wykonywanych w Polsce

Poniżej przedstawimy spis badań, które powinny przydać się w wyborze i zaznajomieniu z konkretnymi działaniami specjalistów.

  • Badanie ogólne moczu

To rodzaj badania, które wykonuje się u wszystkich pacjentów z problemami ze strony układu moczowego. Pozwala na wykrycie krwi w moczu lub też obecności drobnoustrojów odpowiedzialnych za zakażenia dróg moczowych. Natomiast w przypadku prostaty pozwala wykryć w moczu obecność bakterii. Jest to sygnałem do wykonania posiewu z moczu, czyli badania mogącego określić rodzaj patogenu. Dopiero wówczas możliwe jest wdrożenie odpowiedniego leczenia ukierunkowanego na wyeliminowanie konkretnego drobnoustroju.

  • Badanie prostaty z krwi (PSA).

Określenie stężenia, czyli badanie PSA (prostata , czyli antygenu typowego dla gruczołu krokowego, w surowicy krwi jest jednym z głównych badań prostaty. Prawidłowa wartość PSA w krwi powinna mieścić się w granicach 0,0 – 4,0 ng/ml. Należy mieć jednak na uwadze, że stężenie PSA w krwi wraz z wiekiem pacjenta ulega znaczniej modyfikacji i jest bardzo tolerancyjna u starszych mężczyzn. Uznaje się zatem, że u panów między 60. a 65. rokiem życia, prawidłowego stężenie PSA powinno wynosić do 5,4 ng/ml, z kolei od 65. do 75. roku życia może wynosić nawet 6,6 ng/ml i jest to wartość wciąż mieszcząca się w normie. Co więcej większe wartości i podwyższony wynik badania wcale nie musi oznaczać choroby nowotworowej. Niekiedy jest to pierwszy symptom sygnalizujący zapalenie prostaty, łagodny przerost gruczołu krokowego, a nawet efekt zabiegów wykonywanych w obrębie dróg moczowych i prostaty.

  • Ultrasonograficzna ocena zalegania moczu (USG gruczołu krokowego)

Badanie wykonuje się poprzez powłoki brzuszne. Pozwala określić ogólny stan zarówno górnych, jak i dolnych dróg moczowych. Co za tym idzie dostarczyć informacji o ilości gromadzonego w pęcherzu moczu. A także o ewentualnym zaleganiu moczu w pęcherzu po mikcji. Dodatkowo badanie USG prostaty pozwala oszacować wielkość gruczołu krokowego i wykryć złogi w drogach moczowych.

  • Badanie prostaty przez odbyte (TRUS)

Czyli po prostu USG prostaty przez odbyt. Przygotowanie polega na wprowadzeniu do odbytnicy specjalnej głowicy USG, która umożliwi bardzo dokładną ocenę tkanki gruczołu krokowego. Z uwagi na bliskość gruczołu prostaty i odbytnicy jest to jedno z najskuteczniejszych badań pozwalających na ocenę wielkości i stanu, w jakim znajduje się gruczoł. Jest również istotnym wskaźnikiem do ewentualnego wyboru operacyjnej metody leczenia prostaty.

  • Biopsja stercza

Czyli przezodbytnicza biopsja prostaty gruboigłowa stercza pod kontrolą TRUS. Wykonywana jest u pacjentów, u których stwierdzono podwyższone stężenie PSA lub u których badanie per rectum wiązało się z nieprawidłowym wynikiem. Zabieg pozwala na pobranie próbki tkanki prostaty do badania mikroskopowego. A to w rezultacie umożliwia wczesne wykrycie niepokojących zmian nowotworowych i szybkie podjęcie radykalnego leczenia. Wyniki biopsji podawane są w skali Gleasona, która jednocześnie określa stopień złośliwości nowotworu. Dzieli się ją na niską (stopnie 2-4), średnią (5-7) oraz wysoką (8-10).

  • Rezonans magnetyczny

To badanie pozwalające w jak najlepszy sposób ocenić anatomię oraz ewentualną patologię prostaty, robiąc to z dokładnością do kilku milimetrów. Co więcej jest całkowicie bezinwazyjne. Do tego wiąże się ze znikomą liczbą działań niepożądanych, dlatego coraz częściej wykorzystywane jest również w urologii. W ostatnim czasie szczególnie popularne staje się obrazowanie prostaty za pomocą tomografii rezonansu magnetycznego. Ta wykonywana jest za pośrednictwem cewki transrektalnej (ERMR). Technika łączy obraz gruczołu z jednoczesnym badaniem spektroskopowym, pozwalającym uzyskać widma z poszczególnych regionów prostaty i stworzenie map metabolicznych.

  • Laserowe leczenie prostaty

Każde z powyższych badań pozwala w skutecznych i szybki sposób ocenić nie tylko aktualny stan gruczołu krokowego, ale również zdiagnozować ewentualny problem i zaawansowanie choroby. Co za tym idzie umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia, które ma na celu poprawę jakości życia mężczyzny i niedopuszczenie do poważnych powikłań zdrowotnych. Metody leczenia są jednak bardzo różne i zależą od rodzaju dolegliwości. U niektórych chorych wystarczy wdrożyć leczenie farmakologiczne. Jednak w sytuacji, gdy to nie wystarcza lub dolegliwość jest w bardziej zaawansowanym stadium konieczne może okazać się działanie zabiegowe. Zaś w poważnych przypadkach nawet operacja prostaty laserem.

Gdy koniecznością jest operacja prostaty – przebieg dostępnych zabiegów

W leczeniu zabiegowym zazwyczaj stosuje się mniej inwazyjne metody, które mają na celu ustąpienie dolegliwości w oddawaniu moczu. Jednakże, jak podkreśla artykuł Przeglądu Urologicznego, w przypadku wskazań, a także wyrażenia woli przez pacjenta, korzysta się z inwazyjnych metod leczenia, czyli operacji i zabiegów operacyjnych. Gdy doskwiera nam bardziej zaawansowanie chora prostata, leczenie laserem jest ostatecznością wykorzystywaną w celu doprowadzenia do martwicy tkanek, ich odpreparowania i odcięcia. Jedną z najnowocześniejszych a zarazem najmniej inwazyjnych metod laserowego leczenia prostaty jest fotoselektywna waporyzacja stercza, czyli zielony laser (Green Light). Tego rodzaju operacja prostaty przebiega dość prosto i szybko.

Za pośrednictwem założonego do cewki moczowej cystoskopu wprowadza się włókno lasera, którego promieniowanie ostatecznie niszczy tkankę gruczołu krokowego. Zabieg jest całkowicie bezkrwawy i nie obarczony praktycznie żadnym ryzykiem. Co więcej pacjent dość szybko wraca do formy sprzed operacji i codziennej aktywności.

Źródła:
  1. Before and After Radical Prostate Surgery: Information and Resource Guide, Virginia Vandall-WalkerKatherine MooreDiane Pyne, Athabasca University Press, 2008, ISBN: 1897425171, 9781897425176
  2. Prostata: położenie i funkcje, choroby, metody leczenia, Guy Vallancien, Klub dla Ciebie, 2007, ISBN: 8374045906, 9788374045902

5 odpowiedzi do Badanie prostaty jako profilaktyka zdrowotna

  1. Romek napisał(a):

    Jak wygląda taki zabieg? Jest ktoś po nim?

  2. Robi napisał(a):

    Trzeba leczyć zawczasu, bo operacje to nie jest najprzyjemniejsza rzecz na świecie, wiem sam… jak moja prostata mnie bolała, to wysłali mnie na badanie z krwi – te badanie PSA… dużo się dowiedziałem, ale nie polecam tego nikomu, strasznie to nieprzyjemne i krępujące

  3. Wojo napisał(a):

    Wróciłem właśnie od lekarza i powiedział, że to łagodny przyrost prostaty i polecił mi Prostolan, wie ktoś gdzie można go dostać w najlepszej cenie?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *